माछापुच्छ्रे हिमाल
माछापुच्छ्रे हिमाल उत्तर–मध्य नेपालको अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पर्ने, गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लास्थित प्रतिष्ठित शिखर हो। भगवान शिवसँग सम्बन्धित पवित्र पहाडका रूपमा सम्मानित भएकाले यहाँ औपचारिक आरोहण…
प्रदेश, जिल्ला, सहर, नदी, ताल, हिमाल र प्राकृतिक बनोट · १६८ लेख
माछापुच्छ्रे हिमाल उत्तर–मध्य नेपालको अन्नपूर्ण क्षेत्रमा पर्ने, गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लास्थित प्रतिष्ठित शिखर हो। भगवान शिवसँग सम्बन्धित पवित्र पहाडका रूपमा सम्मानित भएकाले यहाँ औपचारिक आरोहण…
मादल नेपालमा व्यापक चिनिएको ताल-प्रधान लोकवाद्य हो, जसले नेपाली सामाजिक जीवनका सांस्कृतिक अनुष्ठानदेखि मनोरञ्जनसम्मका प्रसङ्गमा लय दिन्छ। यसलाई नेपाली लोकसंगीतको मुख्य आधारका रूपमा लिइन्छ, र…
क्षेत्री नेपालका खस मूलका क्षत्रिय समुदाय हुन्, जसलाई नेपाली भाषामा प्रायः छेत्री वा क्षेत्री भनिन्छ। स्रोतहरूका अनुसार तिनीहरू हिन्दू वर्णमान्यतामा शासक, सैनिक र प्रशासनिक भूमिकासँग जोडिन्छन्, पहाडी…
तानसेन नगरपालिका लुम्बिनी प्रदेशको पाल्पा जिल्लाको सदरमुकाम र स्थानीय तह हो। वि.सं. २०१४ जेठ १७ मा तत्कालीन नगरपालिका ऐन, २००९ बमोजिम स्थापना भई, वि.सं. २०१७ पुस २२ को पञ्चायती व्यवस्थापछि…
बारा जिल्ला मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र र नारायणी अञ्चलको दक्षिणी तराई भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम कलैया हो। पूर्वमा रौतहट, पश्चिममा पर्सा, उत्तरमा मकवानपुर र दक्षिणतर्फ भारतको बिहार…
सप्तकोशी नदी नेपालको सबैभन्दा ठूलो नदी प्रणाली हो, हिमालयबाट झरेका सात मुख्य सहायक नदीहरूको संगमबाट बनेको। यो सुनसरीको चतरा गल्छी हुँदै तराईमा पस्छ, कोशी बाँध पार गरेर भारतको विहार प्रवेश गरी गङ्गा…
फोक्सुण्डो ताल डोल्पा जिल्लाको उच्च हिमाली भूभागमा पर्ने प्रमुख सफापानी ताल हो, जसलाई स्थानीयतः रिग्म ताल पनि भनिन्छ। यो शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित छ र नेपालकै सबैभन्दा गहिरो ताल…
सुनसरी जिल्ला नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत कोशी अञ्चलमा पर्ने, उच्च जनघनत्व र कृषि प्रमुख रहने तराईप्रधान जिल्ला हो। दक्षिणतर्फ भारत र पश्चिमतर्फ सप्तकोशी नदीले छुट्याएको सप्तरी जिल्ला…
गुल्मी जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गत पर्ने नेपालको एक प्रशासनिक जिल्ला हो, जसको केन्द्र तम्घासमा छ। पूर्व–पश्चिम छिमेक जिल्लाहरूले घेरेको यो पहाडी क्षेत्र कफी खेतीका लागि चिनिन्छ र यसको उत्पादन…
हेटौँडा उपमहानगरपालिका मकवानपुर जिल्लाको सदरमुकाम तथा बागमती प्रदेशको राजधानी हो। भित्री मधेसको चितवन उपत्यकाको पूर्वी किनारमा र चुरे पर्वतको काखमा अवस्थित यो शहर मध्य नेपालको प्रमुख वाणिज्य तथा…
धनुषा जिल्ला नेपालका तराईय क्षेत्रमध्ये घनाबस्ती र उर्वर भूमिका लागि चिनिने, मधेश प्रदेशअन्तर्गत अवस्थित प्रशासनिक एकक हो। यसले नेपालको ०.८०% भूभाग ओगट्छ र २.९% जनसङ्ख्या बसोबास गर्छ। धार्मिक पहिचान,…
कीर्तिपुर नगरपालिका बागमती प्रदेशको काठमाडौँ जिल्लास्थित ऐतिहासिक शहर–नगरपालिका हो। वि.सं. २०५३ मा आठ गाविस गाभेर बनेको यो एकाइ काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्दछ। यसका १० वडामा २०७८ को जनगणनाअनुसार ८१,५७८…
चुरे, जसलाई चुरिया वा शिवालिक पनि भनिन्छ, हिमालयको दक्षिणी छेउमा रहेको तराईको माथिल्लो पहिलो पहाडी उभार हो। यो पूर्व–पश्चिम तन्किएको शृङ्खला करिब २००–१३०० मि. उचाइमा फैलिन्छ र नेपालको कूल भूभागको…
महाभारत पर्वत शृङ्खला नेपालका पूर्वी भूभागदेखि पश्चिमीतर्फ फैलिएको प्रमुख पहाडी कडी हो। यो चुरे पर्वतको माथिल्लो भाग मानिन्छ र साधारणतया १५००–३३६० मिटरको उचाइ क्षेत्रमा पर्छ। विभिन्न स्थानमा कोशी…
नेपालका जिल्लाहरू प्रदेशपछि पर्ने दोस्रो तहका प्रशासनिक इकाइ हुन्। सातै प्रदेशमा मिलेर जम्मा ७७ जिल्ला छन्, जसअन्तर्गत स्थानीय तहका नगरपालिका र गाउँपालिका पर्दछन्। वर्तमान संरचना २०७२ असोज ३ गते…
नालापानीको लडाइँ सन् १८१४ को देहरादुन क्षेत्रस्थित खलङ्गा किल्ला–नालापानी वरिपरि भएको, नेपाल र इस्ट इन्डिया कम्पनीका फौजबीचको प्रारम्भिक निर्णायक भिडन्त मानिन्छ। अमरसिंह थापाको निर्देशनमा बलभद्र…
बैतडी जिल्ला नेपालका सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको क्षेत्रफलबारे स्रोतहरूमा फरक देखिन्छ, र वि.सं. २०६८ को जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या २,५०,८९८ थियो। पश्चिमतर्फ महाकाली…
वीर अस्पताल नेपालका पुराना र व्यस्त अस्पतालमध्ये एक मानिन्छ। वि.सं. १९४७ साउन ८, रोज ४ (सन् १८८९) मा वीर शम्शेरद्वारा स्थापना भएको भनाइ छ; अर्को विवरणले वि.सं. १९४६ साउनमा १५ अन्तरङ्ग शैयासहित आरम्भ…
रोल्पा जिल्ला नेपालको पश्चिम पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्रशासनिक इकाइ हो। यसको क्षेत्रफल १,८७९ वर्ग किलोमिटर छ, र दक्षिणमा दाङ जिल्ला, पूर्वमा प्युठान जिल्ला, पश्चिममा सल्यान जिल्ला तथा उत्तरतिर…
बाँके जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जसले नेपालका मध्य तथा सुदूर भागका आर्थिक गतिविधिलाई जोड्ने महत्त्वपूर्ण कडीको काम गरेको मानिन्छ। यातायात, विद्युत् र औद्योगिक पूर्वाधार अपेक्षाकृत…
अर्घाखाँची जिल्ला नेपालका सात प्रदेशमध्ये लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम सन्धिखर्क हो। पूर्वमा पाल्पा जिल्ला, उत्तरमा गुल्मी जिल्ला, पश्चिममा प्युठान जिल्ला तथा…
लुम्बिनी प्रदेश नेपाल राज्यसंरचनाअनुसार स्थापना भएको सातमध्ये एक प्रदेश हो, जसको गठन नेपालको संविधान २०७२ प्रमाणीकरणसँगै २०७२ असोज ३ मा भयो। जनसङ्ख्यामा चौथो र क्षेत्रफलमा तेस्रो ठहरिने यस इकाइको…
भक्तपुर दरबार क्षेत्र (नेवारी: ख्वप लायकू) काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्ने, भक्तपुरका राजाहरूको पुरानो राजदरबार परिसर हो, जुन युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा समावेश छ। करिब १,४०० मि. समुद्री उचाइमा…
सल्यान जिल्ला कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत रहेको नेपालका ७७ जिल्लामध्ये एक हो। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या २,३८,५१५ र क्षेत्रफल १,४६२ किमी² (५६४ वर्ग माइल) छ। प्रशासनिक केन्द्र खलङ्गा हो,…