नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश

<i class="fa-solid fa-mountain-sun" style="color:var(--gold)"></i> भूगोल र स्थान

प्रदेश, जिल्ला, सहर, नदी, ताल, हिमाल र प्राकृतिक बनोट · १६८ लेख

भूगोल र स्थान

बाजुरा जिल्ला

बाजुरा जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने एक हिमाली जिल्ला हो। यसका सिमाना बझाङ जिल्ला, हुम्ला जिल्ला, मुगु जिल्ला, कालिकोट जिल्ला र अछाम जिल्लासँग लाग्छन्। करिब २,१८८ वर्ग कि.मि. क्षेत्रफल…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

कालीगण्डकी नदी

कालीगण्डकी नदी, जसलाई गण्डकी पनि भनिन्छ, हिमालको काख काट्दै विश्वको अत्यन्त गहिरो खोंच निर्माण गर्ने प्रमुख नेपाली नदी हो। यो धारामा अवस्थित ठूलो जलविद्युत आयोजना नेपालको ऊर्जामा महत्त्वपूर्ण स्तम्भ…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

सर्लाही जिल्ला

सर्लाही जिल्ला नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत जनकपुर अञ्चलमा पर्ने, तराई–भवर–चुरे सम्मिलित भौगोलिक बनावट र उच्च जनघनत्वका लागि चिनिएको जिल्ला हो। पूर्वमा बाँके र हर्दी नदीहरू र प्रशासकीय…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

कैलाली जिल्ला

कैलाली जिल्ला सुदूरपश्चिम प्रदेशअन्तर्गत पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो, जसको सदरमुकाम धनगढी रहेको छ। ३,२३५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल र २०७८ अनुसार ९११,१५५ जनसंख्या भएको यो जिल्ला पूर्वमा कर्णाली नदी र…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

मनाङ जिल्ला

मनाङ जिल्ला नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने हिमश्रृंखला पारिको उच्च भूभागको जिल्ला हो। नेपाल सरकारको वर्गीकरण अनुसार यो अति दुर्गम ‘क’ वर्गमा पर्छ। करिब २,२४६ वर्ग…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

सिन्जा उपत्यका

सिन्जा उपत्यका ऐतिहासिक जुम्ला राज्यको राजधानी तथा वर्तमान नेपालको प्रशासनिक संरचनामा कर्णाली प्रदेश तथा जुम्ला जिल्लामा अवस्थित रहेको छ। अत्यन्त विकट पहाडी तथा हिमाली क्षेत्र विच रहेको यो उपत्यका…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

गण्डकी प्रदेश

गण्डकी प्रदेश नेपालका सात प्रदेशमध्ये एक हो, जसको गठन नेपालको संविधान २०७२ जारी भएपछि वि.सं. २०७२ असोज ३ मा भयो। प्रादेशिक राजधानी पोखरा रहेको यस प्रदेशमा ११ जिल्ला समेटिएका छन्। २१,७३३ वर्ग कि.मि.…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

काठमाडौँ जिल्ला

काठमाडौँ जिल्ला नेपालकै राजधानी आवास भएको, काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्ने प्रशासनिक जिल्ला हो। यो जिल्ला चार भञ्ज्याङ र नदी–डाँडाले परिभाषित सीमाभित्र अवस्थित छ, पूर्व–पश्चिम तथा उत्तर–दक्षिणतर्फ…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

राराताल

राराताल नेपालका स्वच्छपानी तालहरूमध्ये आकार र गहिराइ दुवैका दृष्टिले अग्रस्थानमा पर्ने प्राकृतिक ताल हो। मुगु जिल्लाको २,९७२ मिटर उचाइमा अवस्थित यो ताल १०.८ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ र वरिपरि रारा…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

बन्दिपुर

बन्दिपुर नेपालका पूर्व प्रशासनिक संरचनामा पर्ने तनहुँ जिल्लाको एक साविक गाविस हो, जुन पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र र गण्डकी अञ्चलभित्र पर्दथ्यो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना (२०६८) अनुसार यहाँ १२,४५०…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला नेपालका ७७ मध्ये बागमती प्रदेशअन्तर्गत पर्ने एक प्रशासनिक इकाइ हो। सदरमुकाम धुलिखेल रहेको यस जिल्लाले १,३९६ किमी² क्षेत्र ओगटेको भनाइ पाइन्छ, र २०७८ को जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

गोरखा जिल्ला

गोरखा जिल्ला नेपालको गण्डकी प्रदेशमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम गोरखा बजार हो, जो गोरखा नगरपालिकाभित्र अवस्थित छ। जिल्लामा ११ स्थानीय तह (२ नगरपालिका, ९ गाउँपालिका) र २ निर्वाचन क्षेत्र…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

राप्ती नदी

राप्ती नदी जलस्रोतका हिसाबले समृद्ध मानिने नदी प्रणाली हो, जसका मुख्य सहायकहरू माडी खोला र झिम्रुक खोला हुन्। ६,५०० वर्ग कि. मि. जलाधार र २५७ कि. मि. लम्बाइ (पश्चिम राप्ती) उल्लेखित छ। यस प्रणालीले…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र

अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र पश्चिम नेपालको गण्डकी र धौलागिरीका उत्तरी भागमा फैलिएको, ७,६२९ बर्ग कि.मी. क्षेत्रफल भएको संरक्षण इकाइ हो। यस क्षेत्रमा ८,००० मि. भन्दा अग्ला हिमाल, विश्वकै गहिरो काली…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

पाटन दरबार क्षेत्र

पाटन दरबार क्षेत्र काठमाडौँ उपत्यकाको प्राचीन शहर पाटनको केन्द्रीय दरबारी परिधि हो, जहाँ मल्लकालीन राजसत्ता, धर्म र शिल्पकला घनिष्ठ रूपमा जोडिएर विकसित भए। सत्रौँ शताब्दीपछि दरबार, मन्दिर र चोकहरूको…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

बलभद्र कुँवर

बलभद्र कुँवर काभ्रेपलान्चोकका भमरकोटमा जन्मेका नेपाली सेनाका कप्तान र नेपालका राष्ट्रिय विभूति हुन्। उनले देहरादून छेउको नालापानी–खलङ्गामा करिब ६०० गोरखालीको नेतृत्व गर्दै अङ्ग्रेज फौजसँग निर्णायक…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

कालिकोट जिल्ला

कालिकोट जिल्ला नेपालकाे कर्णाली प्रदेशमा पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो, जसकाे सदरमुकाम मान्म हो। १,७४१ वर्ग किमी क्षेत्रफलमा फैलिएको यस जिल्लामा वि.सं. २०७८ को राष्ट्रिय जनगणनाअनुसार १,४५,२९२ बासिन्दा थिए।…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

त्रिशूली नदी

त्रिशूली नदी नेपालकी प्रमुख नदीमध्ये एक हो र सप्तगण्डकी नदी प्रणालीको महत्त्वपूर्ण सहायक धाराका रूपमा चिनिन्छ। यसको उद्गम रसुवाको गोसाइँकुण्ड नजिकको त्रिशूलधारा मानिन्छ, र नदी नेपालको मध्य भाग हुँदै…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

महाकाली नदी

महाकाली नदी काली नदीको तल्लो खण्डका रूपमा चिनिने सीमावर्ती नदी हो, जसको उद्गम उत्तराखण्डको नन्दादेवी क्षेत्रका हिमाली ढलानमा करिब ३,६०० मि. उचाइमा रहेको बताइन्छ। यो नेपाल–भारत सीमासँग बग्दै ब्रह्मदेव…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

गण्डकी नदी

गण्डकी नदी नेपालको प्रमुख नदी प्रणाली हो र देशकै सबैभन्दा गहिरो नदीका रूपमा पहिचान हुन्छ। यसको लम्बाइ ३३८ कि.मी. र जलप्रवाह क्षेत्र २६,००० वर्ग कि.मी. रहेको स्रोतहरूमा उल्लेख छ। चितवन प्रवेश गरेपछि…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

फेवाताल

फेवाताल नेपालका गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लास्थित पोखरा उपत्यकामा पर्ने, नेपालकै दोस्रो ठूलो ताल मानिन्छ। बीचभागको तालबाराही मन्दिरका कारण प्रसिद्ध यो ताल आन्तरिक र बाह्य पर्यटनको प्रमुख केन्द्र…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

अरुण नदी

अरुण नदी चीनको स्वशासित तिब्बत हुँदै नेपालमा प्रवेश गर्ने धार हो, जसलाई सप्तकोशी तथा गंगा नदी प्रणालीसँग सम्बद्ध सहायकका रूपमा राखिन्छ। यो कोशी नदीका प्रमुख सहायक धारामध्ये गनिन्छ र पूर्वी नेपालका…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

देवघाट धाम

देवघाट धाम नेपालको मध्य दक्षिणभागमा रहेको पवित्र तीर्थ तथा नदी-संगम स्थल हो। कालीगण्डकी र त्रिशूली भेटिने यस थलोले आदिप्रयागको मान्यता पाएको छ। स्थल देवघाट–गैंडाकोट–भरतपुरको सीमाक्षेत्रमा फैलिएको छ र…

२ मिनेट पढाइ
भूगोल र स्थान

मनास्लु हिमाल

मनास्लु हिमाल (अङ्ग्रेजी: Manaslu) संसारको आठौँ अग्लो शिखर र नेपालको सातौँ अग्लो हिमाल मानिन्छ। यो मानसिरी पर्वतशृङ्खलाभित्र पर्ने, नेपाली हिमालयको एक भाग हो र ८,१५६ मिटर उचाइका कारण पर्वतारोहण र…

२ मिनेट पढाइ