नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश
योगदान
इतिहास

लुम्बिनीको अशोक स्तम्भ

लुम्बिनी स्तम्भ शिलालेख, जसलाई पडेरिया शिलालेख पनि भनिन्छ, पुरातन ब्राह्मी लिपिको शिलालेख हो, जुन डिसेम्बर १८९६ मा नेपाली सेनाका पूर्व प्रधानसेनापति खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणाले लुम्बिनी, नेपालको अशोक स्तम्भमा फेला पारेका थिए। यो भूतकालमा र साधारण तेस्रो व्यक्ति (शाही तेस्रो व्यक्ति होइन) मा रहेको छ, यसले अशोक आफैँको घोषणा होइन, बरु यस क्षेत्रमा उनको भ्रमणको पछिको स्मरण हो।

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू अद्यावधिक: ५ सेप्टेम्बर २०२६ १५८ शब्द · १ मिनेट समीक्षा बाँकी
सम्पादन गर्नुहोस् इतिहास

लुम्बिनी स्तम्भ शिलालेख, जसलाई पडेरिया शिलालेख पनि भनिन्छ, पुरातन ब्राह्मी लिपिको शिलालेख हो, जुन डिसेम्बर १८९६ मा नेपाली सेनाका पूर्व प्रधानसेनापति खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणाले लुम्बिनी, नेपालको अशोक स्तम्भमा फेला पारेका थिए। यो भूतकालमा र साधारण तेस्रो व्यक्ति (शाही तेस्रो व्यक्ति होइन) मा रहेको छ, यसले अशोक आफैँको घोषणा होइन, बरु यस क्षेत्रमा उनको भ्रमणको पछिको स्मरण हो।

शिलालेख

अनुवाद

(नेपाली)

मौलिक

(मूल ब्राह्मी लिपि)

शिलालेख

(ब्राह्मी लिपिमा प्राकृत)

देवताहरूका प्रिय प्रियदर्शी (अशोक) राजा राज्यकालको बीसौँ वर्षमा आफैँ आउनुभयो। यहाँ शाक्यमुनि बुद्धको जन्म भएकाले (बुद्धजन्म) सङ्केतक शिलामा पूजा गरी यो शिलास्तम्भ स्थापना गर्नुभयो। यहाँ भगवान्‌को जन्म भएकाले गाउँको बलि (कर) घटाई आठौँ भाग मात्र कायम गर्नुभयो।

— लुम्बिनीको अशोक स्तम्भ

𑀤𑁂𑀯𑀸𑀦𑀁𑀧𑀺𑀬𑁂𑀦𑀧𑀺𑀬𑀤𑀲𑀺𑀦𑀮𑀸𑀚𑀺𑀦𑀯𑀻𑀲𑀢𑀺𑀯𑀲𑀸𑀪𑀺𑀲𑀺𑀢𑁂𑀦
देवानपियेन पियदसिन लाजिन वीसतिवसाभिसितेन
𑀅𑀢𑀦𑀆𑀕𑀸𑀘 𑀫𑀳𑀻𑀬𑀺𑀢𑁂 𑀳𑀺𑀤𑀩𑀼𑀥𑁂𑀚𑀸𑀢 𑀲𑀓𑁆𑀬𑀫𑀼𑀦𑀺𑀢𑀺
अगनआगाच महीयिते हिदबुधेजाते सक्यमुनीति
𑀲𑀺𑀮𑀸𑀯𑀺𑀕𑀥𑀪𑀺𑀘𑀸𑀓𑀸𑀳𑀸𑀧𑀺𑀢 𑀲𑀺𑀮𑀸𑀣𑀪𑁂𑀘 𑀉𑀲𑀧𑀸𑀧𑀺𑀢𑁂
सिलाविगडभीचा कालापित सिलाथभेच उसपापिते
𑀳𑀺𑀤𑀪𑀕𑀯𑀁𑀚𑀸𑀢𑀢𑀺 𑀮𑀼𑀁𑀫𑀺𑀦𑀺𑀕𑀸𑀫𑁂 𑀉𑀩𑀮𑀺𑀓𑁂𑀓𑀝𑁂
हिदभगवंजातेति लुंमिनिगामे उबलिकेकटे
𑀅𑀞𑀪𑀸𑀕𑀺𑀬𑁂𑀘
अठभागियेच

लुम्बिनी रुम्मिन्देई स्तम्भ १८९६ मा खोजको समयमा, शिलालेखको स्थान सहित, जुन जमिनको सतह मुनि लगभग १ मिटर लुकाइएको थियो।
लुम्बिनी रुम्मिन्देई स्तम्भ १८९६ मा खोजको समयमा, शिलालेखको स्थान सहित, जुन जमिनको सतह मुनि लगभग १ मिटर लुकाइएको थियो।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

लुम्बिनी प्रदेश

स्रोत र समीक्षाको अवस्था

स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q85782651
समीक्षा: समीक्षा बाँकी — यस लेखको कुनै समीक्षा-अभिलेख छैन।
संरचनागत सूचक ७५/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)

नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।

यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।

यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “लुम्बिनीको अशोक स्तम्भ।” नेपाली विश्वकोश, ५ सेप्टेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B2%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AD। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।

सम्बन्धित लेखहरू

राजनीति र कानुन

नेपाली सेना

नेपाली सेना नेपाल राज्यको राष्ट्रिय सैन्य संस्था हो, जसले बाह्य तथा आन्तरिक सुरक्षा, विपद् व्यवस्थापन, विकास-संरचना संरक्षण र अति विशिष्ट व्यक्तिको सुरक्षा जस्ता कार्यमा संलग्न रहँदै आएको छ। ऐतिहासिक…

४ मिनेट पढाइ
इतिहास

बाइसे राज्यहरू

बाइसे राज्य भारतीय उपमहाद्वीपमा सार्वभौम रूपमा अवस्थित साना राज्यहरू हन्। यी राज्यहरू मध्ययुगीन नेपालका खसहरूद्वारा शासित थिए भने आधुनिक नेपालको कर्णाली-भेरी नदीको वरिपरि अवस्थित थिए।

५ मिनेट पढाइ
इतिहास

खस राज्य

खस मल्ल राज्य , खस राज्य वा खस साम्राज्य को नामले प्रसिद्ध छ, नेपालको पश्चिमी भाग, तिब्बतको पश्चिमी भाग तथा भारतीय उत्तराखण्डको पूर्वी भागमा मध्यकालीन राज्य थियो। भारतको खजुराहोमा रहेको ई. सं. ९५४ को…

३ मिनेट पढाइ
इतिहास

दिव्योपदेश

श्री ५ बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहले आफ्नो जीवनको अन्तिम समयमा शेरा दरबारमा आफ्ना भारदारहरूलाई देश सञ्चालनका बिभिन्न आयामका सन्दर्भमा उपदेशहरू दिएका थिए, जसलाई दिव्योपदेशका नामले पनि चिनिन्छ ।…

५ मिनेट पढाइ
इतिहास

लमजुङ राज्य

लमजुङ राज्य नेपालको एकिकरण पुर्व चौबीसी राज्य थियो। कास्कीका राजा कुलमन्डन शाहले १५५० मा यशोब्रम्ह शाहलाई राजा बनाई पठाएपछि लमजुङ राज्य औपचारिक रुपमा स्थापना भएको थियो। वि.सं. १८३९ कार्तिक १८ लमजुङ…

२१ मिनेट पढाइ
इतिहास

दरबार हत्याकाण्ड

दरबार हत्याकाण्ड २०५८ जेठ १९ (२००१ जुन १) मा नारायणहिटी दरबारभित्र राजपरिवारसँग सम्बन्धित १० जनाको मृत्यु भएको घटनालाई जनाइन्छ। घटना पछि सार्वजनिक सूचनाले युवराज दीपेन्द्रद्वारा गोली प्रहार भएको…

३ मिनेट पढाइ