चुडेन काविमो (Chuden Kabimo) भारतीय नेपाली समुदायका समकालीन लेखक हुन्, जो कालिम्पोङस्थित सर्जनशील परिवेशबाट नेपाली भाषामा लेखन गर्छन्। उनको कृतिमा भारतीय नेपाली समाजको अनुभव र इतिहास सशक्त रूपमा प्रतिध्वनित हुन्छ। “फात्सुङ”, “उर्माल” र “१९८६” शीर्षक कृतिहरूले उनीलाई नेपाली साहित्यका चर्चित हस्तीमध्ये एक बनाएका छन्।
उत्पत्ति र भाषा–सन्दर्भ
काविमो भारतीय नेपाली (भारतीय गोर्खा) समुदायका स्रष्टा हुन्, जसको बसोबास पश्चिम बङ्गालको कालिम्पोङ शहरमा रहेको बताइन्छ। उनले नेपाली भाषामा लेखेर प्रवासी नेपाली भाषिक समुदायको आवाजलाई अभिव्यक्ति दिएका छन्। यस सन्दर्भले उनका पात्र, परिवेश र राजनीतिक–सामाजिक द्वन्द्वका प्रसङ्गहरूलाई जमीनसँग जोड्ने शक्ति प्रदान गर्छ।
सृजनात्मक यात्रा
काविमोको पहिलो कृति “१९८६” शीर्षक कथासङ्ग्रह हो, जसका लागि उनले सन् २०१८ मा साहित्य अकादेमीअन्तर्गतको युवा साहित्य अकादेमी पुरस्कार प्राप्त गरे। दोस्रो कृति “फात्सुङ” सन् २०१९ मा उपन्यासका रूपमा प्रकाशित भयो। तेस्रो कृति “उर्माल” उपन्यास हो, जसको प्रकाशन वर्षबारे स्रोतहरूमा सन् २०२४ र २०२५ भनेर फरक–फरक उल्लेख पाइन्छ।
प्रमुख कृतिहरू
“१९८६” कथासङ्ग्रहले काविमोको आरम्भिक शैली र विषयगत रुचि पहिचान गरायो। “फात्सुङ” (२०१९) उनको पहिलो उपन्यास हो, जसको अंग्रेजी रूपान्तर “Song of the Soil” शीर्षकमा प्रकाशित भयो। यो अनुवाद अजित बरालले गरेका हुन्, र उक्त कृति सन् २०२२ को जेसीबी पुरस्कारको छोट सूचीमा परेको उल्लेख छ। “उर्माल” काविमोको पछिल्लो उपन्यास हो, जसले पनि अघिल्ला कामझैँ उही ऐतिहासिक–राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट कथ्य निर्माण गर्छ।
विषयवस्तु र पृष्ठभूमि
काविमोका पहिलो दुई कृतिहरू, “१९८६” र “फात्सुङ”, दुवैले गोर्खाल्यान्ड आन्दोलनसँग गाँसिएका अनुभव, स्मृति र द्वन्द्वलाई केन्द्रमा राख्छन्। “उर्माल” पनि उही सामाजिक–राजनीतिक परिवेशको प्रभावमा उभिएको उपन्यासका रूपमा वर्णित छ। उनका लेखनमा समुदायको सामूहिक पीडा, पहिचानको खोज र स्थानीय इतिहासको व्याख्या जस्ता आयामहरू शक्तिशाली रूपमा देखा पर्छन्।
अनुवाद र पहुँच
“फात्सुङ” को अंग्रेजी अनुवाद “Song of the Soil” शीर्षकमा सन् २०२१ मा आएको उल्लेख छ। यस अनुवादले भारतीय नेपाली समाजका कथा विश्वव्यापी पाठकसम्म पुर्यायो। सोही कृतिले सन् २०२२ को जेसीबी पुरस्कारको छोट सूचीमा स्थान पाएको जानकारी छ, जसले काविमोको अन्तर्राष्ट्रिय पहुँचलाई थप विस्तार गर्यो।
सम्मान र मान्यता
काविमोले “१९८६” का लागि सन् २०१८ मा युवा साहित्य अकादेमी पुरस्कार प्राप्त गरे। “फात्सुङ” सन्दर्भमा मदन पुरस्कारतर्फको मनोनयन वर्षबारे स्रोतहरूमा मतभेद छ—कतै सन् २०१८, कतै सन् २०१९ को मनोनयन उल्लेख पाइन्छ। “उर्माल” का लागि उनले सन् २०२४ को मदन पुरस्कार जिते। यी सम्मानहरूले आधुनिक नेपाली भाषिक लेखनमा उनको स्थान सुदृढ गरेका छन्।
साहित्यिक दृष्टि
मदन पुरस्कार ग्रहण समारोहमा काविमोले साहित्यको उद्देश्यबारे टिप्पणी गर्दै, मानवीयता जोगाउने काम साहित्यको केन्द्रीय दायित्व हुने आशय व्यक्त गरेका छन्। उनको वक्तव्य र कृतिहरू दुवैले आन्तरिक मानवीय संवेदना बचाइराख्ने प्रयासलाई बल दिन्छन्, जसले समाजको इतिहास र वर्तमानबीच संवाद सम्भव बनाउँछ।
सन्दर्भ
- English Wikipedia — “Chuden Kabimo” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q110736548
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९३/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “चुडेन काविमो”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/चुडेन_काविमो (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). चुडेन काविमो [Chuden Kabimo]. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/चुडेन_काविमो
“चुडेन काविमो [Chuden Kabimo].” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/चुडेन_काविमो. Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “चुडेन काविमो [Chuden Kabimo].” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/चुडेन_काविमो.
@misc{nepaliencyclopedia_858,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {चुडेन काविमो [Chuden Kabimo]},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A5%87%E0%A4%A8_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%8B},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - चुडेन काविमो [Chuden Kabimo] T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/11/12 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A5%87%E0%A4%A8_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A5%8B Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/चुडेन_काविमो · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
